STEREOSKOPIA to uzyskiwanie obrazów odtwarzających efekt widzenia obuocznego, co zapewnia naturalne wrażenie głębi w scenie i bryłowatości przedmiotów.

Istnieje wiele technik stereoskopowych, ale wszystkie sprowadzają się do przedstawienia każdemu oku nieco różnych obrazów (tak, jak różne są punkty widzenia prawego i lewego oka). Z takich dwóch obrazów w naszej głowie powstaje (dzięki bardzo złożonym procesom psychicznym) jeden trójwymiarowy obraz, z całą głębią i realnością oryginału.

Początki stereoskopii sięgają połowy XIX wieku, choć wiadomo, że i wcześniej byli ludzie, którzy na własny użytek próbowali ćwiczeń z oczami, umożliwiających nakładanie się obrazów podobnych przedmiotów (np. w powtarzających się wzorach), co dawało niezwykłe efekty głębi i bryłowatości.

Pierwszy rozkwit technik obrazowania trójwymiarowego nastąpił bezpośrednio po narodzinach fotografii pod koniec zeszłego wieku. Wymyślono i odkryto wtedy wszystkie podstawowe sposoby uzyskiwania obrazów 3D. W XX wieku zainteresowanie stereoskopią raz rosło, raz spadało, ale ciągle było obecne.

W ostatnich latach obserwujemy kolejny wybuch zainteresowania stereoskopią. Umożliwił to rozwój technik obrazowania oraz - jak sądzę - rozwój technik wymiany informacji, z Interne­tem na czele.

Obrazowanie 3D pojawia się wszędzie wokół nas. Medyczne systemy obrazowania trójwymiarowego używane są rutynowo w chirurgii i diagnostyce. Stałe miejsce w rozrywce zajęły filmy trójwymiarowe, wyświetlane w setkach kin IMAX (w tym kilka w dużych miastach w Polsce) oraz w parkach rozrywki, takich jak Disneyland czy Universal Studios. Agencja kosmiczna NASA transmitowała obrazy 3D z Marsa. Stereoskopowe kamery video pomagają w kierowaniu bezzałogowych, podwodnych pojazdów ratowniczych, eksploracyjnych i naprawczych. Prawnicy sięgają po tę technikę na sali sądowej, agenci nieruchomości wykorzystują ją do dokumentacji i prezentacji sprzedawanych domów a wiele firm używa jej w celu przyciągnięcia klientów do swych stoisk. Powstało wiele systemów telewizji trójwymiarowej i któregoś dnia będziemy mieli ją w domu i w wideotelefonach 3D.

A czy wspomniałem już o wykorzystywaniu stereoskopii po prostu dla przyjemności? Kto może niech obejrzy magazyn Sports Illustrated, numer poświęcony kostiumom kąpielowym z roku 2000... (a także numer olimpijski 2004 tego pisma).

Zasada powstawania obrazów trójwymiarowych

Przy normalnym patrzeniu na świat każde oko widzi nieco inny obraz, ponieważ każde patrzy z innego punktu przestrzeni. Mózg odpowiednio interpretując drobne różnice w tych obrazach, konstruuje jeden obraz trójwymiarowy, odznaczający się głębią przestrzeni.

Dla odtworzenia tej głębi w fotografii niezbędne jest pokazanie każdemu oku nieco innego obrazu, takiego, jaki oko to widziało by przy obserwacji rzeczywistego obiektu przestrzennego.

W ten sposób odtworzone zostaje dokładnie takie samo wrażenie, jak przy bezpośredniej obserwacji rzeczywistej sceny.

W praktyce przygotowuje się tzw. stereoparę a więc dwa zdjęcia umieszczone obok siebie (po jednym dla prawego i lewego oka).

Jak można zmusić każde oko do obserwacji tylko jednego, przeznaczonego dla niego zdjęcia? Przecież kiedy patrzymy obojgiem oczu na parę płaskich zdjęć to widzimy dwa płaskie zdjęcia a nie przestrzenny obiekt, który one przedstawiają.

Aby stereopara połączyła się w jedno trójwymiarowe zdjęcie należy zastosować jakiś trik.

Można to zrobić na stosując różne przyrządy, między innymi stereoskopy soczewkowe, pryzmatyczne lub lustrzane albo rzutując obrazy na specjalny ekran i oglądać przez okulary polaryzacyjne.

Okazuje się jednak, że każdy z nas posiada swój własny stereoskop. Trzeba tylko nauczyć się nim posługiwać. A to Ci heca !