2017-07-26
Darmowy biuletyn!

Chcesz otrzymać serię wypakowanych informacjami biuletynów w formacie PDF, o skutecznym i poprawnym tworzeniu oraz oglądaniu obrazów trójwymiarowych - bez żadnych zobowiązań?
Zapisz się już teraz!

imię: *
nazwisko:  
e-mail: *
kod poczt.  
(do statystyki geograficznej)
co Cię interesuje w stereo-3D:
* Zgadzam się z Polityką Prywatności
 
* Wymagane pola
Informacja

Witamy na nowych stronach STEREOS!

Ciągle trwają tu prace, więc jeśli znajdą Państwo jakieś niedociągnięcia lub błędy, to bardzo za to przepraszamy i prosimy o ich wskazanie na adres: webmaster(małpa)stereos.pl

Jesteś tutaj

Strona główna » 3d.info

Oglądanie

Jak oglądać obrazy stereo-3D

Jak już wspomniałem, o wiele łatwiej jest zrobić zdjęcie stereo niż obejrzeć je lub zaprezentować szerszemu gronu. Wszystkie metody prezentacji wymagają odseparowania obrazów składowych stereopary i pokazanie obrazu prawego wyłącznie prawemu oku, a lewego - lewemu.

W niektórych metodach obrazy te przez cały czas pozostają osobno (np. slajdy oglądane w przeglądarce), w innych mogą być wymieszane na tej samej powierzchni prezentacyjnej i w jakiś sposób filtrowane optycznie lub czasowo.

Najstarszą metodą oglądania jest swobogląd, stosowany jeszcze przez sir Wheatstone'a, wynalazcę stereoskopu. Później powstał cały szereg (kilkaset!) typów stereoskopów, przyrządów optycznych umożliwiających oglądanie odpowiednio przygotowanych stereopar.

Bardzo wczesnym wynalazkiem była też metoda anaglifowa, polegajaca na druku prawego obrazu atramentem czerwonym, a lewego - niebieskim lub zielonym. Widz zakładał okulary, wyposażone w szkło czerwone na lewym oku a niebieskie (lub zielone) - na prawym. Dzięki temu każde oko widziało tylko obraz przeznaczony dla niego, a widz odbierał obraz jako stereoskopowy. Dzięki swojej prostocie metoda ta była stosowana zarówno do druku (bardzo popularne były w swoim czasie komiksy trójwymiarowe) jak i do wyświetlania na ekranie, nie tylko obrazów statycznych ale też filmów pełnometrażowych!

Ciekawą metodą prezentacji obrazów trójwymiarowych, nie wymagającą od widza niczego poza normalnym oglądaniem, jest metoda soczewkowo-rastrowa (lentikularna). Wykorzystuje ona obraz, specjalnie spreparowny i pokryty warstwą cienkiego tworzywa, wytłoczonego w szereg wąskich, pionowych soczewek walcowatych. Dzięki nim każde oko widzi tylko odpowiednie, przeznaczone dla siebie pionowe paski obrazu, a u widza powstaje wrażenie trójwymiarowości. Tworzenie obrazów stereo tą metodą jest też możliwe w warunkach amatorskich, przy pomocy programów z serii MrTwister (w dziale Oprogramowanie 3D sklepu Stereos).

Znakiem czasu jest obecnie wykorzystywanie do wszystkiego komputerów- stereoskopia też korzysta z tego narzędzia. Poza możliwością wyświetlenia na ekranie statycznego obrazu stereo, przygotowanego do oglądania metodami swoboglądu, anaglifów lub przy pomocy stereoskopów, komputery umożliwiają też wyświetlanie filmów stereoskopowych i granie w gry komputerowe 3D dzięki zastosowaniu okularów migawkowych LCD.

• Swobogląd - Twój własny stereoskop

Istnieją dwa sposoby oglądania stereoparek bez przyrządów (swoboglądu):
patrzenie krzyżowe (krzyżogląd) oraz patrzenie równoległe (prostogląd). Wymagany sposób patrzenia oznaczony jest u nas odpowiednim symbolem, umieszczonym w kropkach nad stereoparą. Kropki te pomagają ponadto w nałożeniu się obu obrazów stereopary.

symbol patrzenia krzyzowego - patrzenie krzyżowe     symbol patrzenia rownoleglego - patrzenie równoległe


Instrukcja do patrzenia krzyżowego (krzyżoglądu):

  1. Znajdź występujący na obu obrazach jakiś charakterystyczny, wyróżniający się (np. kolorem) element. Pomoże on potem Twoim oczom w nałożeniu się obrazów.
  2. Ustaw zdjęcia płasko, w dobrym równym świetle, 25-35 cm od twarzy.
  3. Zrób zeza (np. patrząc na palec umieszczony przed nosem).
  4. Skup uwagę na wybranych wcześniej elementach obrazów. Zmieniając natężenie zeza doprowadź do zlania się dwóch wewnętrznych (spośród czterech widocznych) obrazów. Obserwuj jedynie ten środkowy, trójwymiarowy obraz. Początkowo obraz jest nieostry, lecz nie należy z tym walczyć. Cierpliwie skup się jedynie na prawidłowym nałożeniu się obrazów - po chwili obraz wyostrzy się.
  5. Nierówność poziomów zlikwiduj lekkim pochylaniem głowy na boki.
  6. Nie męcz oczu - po krótkiej przerwie pójdzie lepiej.

przykład do krzyżoglądu

Instrukcja do patrzenia równoległego (prostoglądu):

  1. Znajdź występujący na obu obrazach jakiś charakterystyczny, wyróżniający się (np. kolorem) element. Pomoże on potem Twoim oczom w nałożeniu się obrazów.
  2. Spójrz na odległy przedmiot nad krawędzią kartki ze stereoparą
    lub:
    przysuń twarz do kartki ze stereoparą i powoli oddalaj kartkę od oczu.
  3. Rozluźnij oczy, nie skupiaj się na obrazie lecz na jego podwójności.
  4. Skup uwagę na wybranych wcześniej elementach obrazów. Postaraj się, aby elementy te "zlewały się" w jeden pośrodku.
  5. Nie próbuj wyostrzyć obrazu, bo ucieknie. Po chwili obserwacji tej rozmytej masy obraz sam się wyostrzy i stanie się trójwymiarowy.
  6. Nierówność poziomów zlikwiduj lekkim pochylaniem głowy na boki.
  7. Nie męcz oczu - po krótkiej przerwie pójdzie lepiej.

Przykład obrazu do prostoglądu

 

Uwaga: Powyższe ćwiczenia nie są szkodliwe dla oczu, poza przypadkami ciężkich wad i schorzeń wzroku. Co więcej, oglądanie stereopar bez przyrządów stosowane jest przez specjalistów zachodnich jako lecznicze ćwiczenie dla mięśni oka. Pewne zmęczenie mięśni oka jest normalne, jak przy każdych intensywnych ćwiczeniach ciała. Jeśli jednak jesteś zaniepokojony stanem swoich oczu, to natychmiast przerwij te ćwiczenia lub przynajmniej odłóż je na później!

To wymaga ćwiczeń! Prawie wszyscy mogą nauczyć się oglądania stereopar bez przyrządów lecz mało kto osiąga to za pierwszym podejściem. Jeśli nosisz okulary to zwykle nie musisz ich zdejmować. Ale jeżeli nie możesz zobaczyć stereo, to zdejmij okulary i spróbuj bez nich.

Nie zapomnij leciutko przechylać głowę przy próbach. Czasem tylko tego brakuje do "wskoczenia" obrazów. A kiedy już zobaczysz ... Trzeci wymiar zmienia wszystko w dramatyczny sposób. Często na zdjęciu objawiają się rzeczy niezauważalne na płaskim obrazie. Albo okazuje się, że przedmioty ułożone są nie tak, jak myśleliśmy...
Ale zawsze zdjęcie trójwymiarowe pokazuje lepiej!

• Stereoskopy - przyrządy do oglądania stereopar

Stereoskopem jest w zasadzie każde urządzenie optyczne przeznaczone do oglądania stereogramów, wykorzystujące lustra, soczewki, pryzmaty lub filtry. Dzięki stereoskopom możliwe jest obejrzenie każdym okiem jedynie przeznaczonego dla niego obrazu i w efekcie subiektywne odczucie bryłowatości i głębi.
W praktyce nazwy tej nie stosuje się do prostych okularków z filtrami barwnymi lub polaryzacyjnymi oraz do okularów LCD, lecz jedynie do układów optycznych.
Historycznie pierwsze były stereoskopy lustrzane sir Wheatstone'a. Dzięki dwóm zwierciadłom umieszczonym skośnie przed obserwatorem każde jego oko widzi tylko jeden, przeznaczony dla siebie obraz. Odmianą jest stereoskop Cazes'a, który dodał jeszcze dwa lustra po bokach, dzięki czemu obrazy L i R leżą obok siebie i mogą być połaczone w trwałą parę. Łatwe do wykonania lecz nieporęczne w użyciu.
W stereoskopie typu Holmes'a soczewki zostały połączone z pryzmatami w ten sposób, że pryzmaty zmieniają kierunek patrzenia każdego oka (tak, że widzi ono tylko "swój" obraz) a soczewki nieco powiększają obraz. Istnieje wiele odmian - od prostych trzymanych ręką okularków do rewelacyjnych achromatycznych przeglądarek. W zależności od wykonania można stosować do dowolnych płaskich stereopar lub tylko do luźnych kart stereoskopowych (np. typu Holmes'a - 3,5x7 cali) albo zdjęć.
Uproszczoną odmianą stereoskopu Holmes'a są okularki pryzmatyczne, trzymane w ręku, umożliwiające oglądanie stereopar równoległych zamieszczanych w książkach i czasopismach stereo-3D, o bazie nie przekraczającej 8cm.
Stereoskopami są też wszystkie przeglądarki do slajdów stereo, produkowane zarówno w wersjach najprostszych: z jednego kawałka plastiku, wykorzystujących światło zastane, jak i ekskluzywnych: z achromatyczną optyką, regulacją ostrości i rozstawu okularów oraz z własnym oświetlaczem o regulowanej teperaturze barwowej.

• Prezentacje slajdów - najwyższa jakość

Ze wszystkich dostępnych obecnie metod rejestracji obrazów stereo, najwyższą jakość wykazują kolorowe diapozytywy (slajdy) i to nawet te najpopularniejsze małoobrazkowe, nie mówiąc o średnim lub dużym formacie.
Slajdy można oglądać w stereoprzeglądarkach (patrz powyżej).
Jednak największe wrażenie robią kolorowe slajdy stereo wyświetlane na dużym ekranie. Niektórzy twierdzą, że są to najpiękniejsze zdjęcia, jakie zna fotografia.
Stosuje się tutaj od dawna znaną metodę, wykorzystaną także w popularnych ostatnio i u nas kinach typu IMAX, a mianowicie polaryzacyjną separację obrazów.
Widzowie, zaopatrzeni w lekkie i tanie okularki polaryzacyjne, oglądają wysokorozdzielcze, kolorowe slajdy rzutowane z dwuobiek­tywowego projektora na specjalny, metalizowany ekran (zwykły zmieniałby polaryzację światła i w efekcie - powodował zanik trójwymiarowości).
O ile dla widzów pokaz taki jest prosty w odbiorze, to jego przygotowanie może być prawdziwym wyzwaniem. Slajdy rzutowane na duży ekran muszą być spozycjonowane wg nieoczywistych czasem zasad i z dokładnością lepszą niż 1/10 mm. Wymaga to specjalnego przyrządu lub dużej wprawy i anielskiej cierpliwości. To samo dotyczy ustawienia dwóch identycznych rzutników (lub specjalizowanego - podwójnego). Sprzęt projekcyjny z drogim, metalizowanym ekranem do projekcji polaryzacyjnych na dokładkę - to także niemałe nakłady finansowe. Projekcje slajdów trójwymiarowych odbywają się więc głównie na spotkaniach klubów i organizacji stereoskopowych, których jest wiele na świecie a od kilku lat także w Polsce (www.stereoskop.org.pl).

• Stereo na monitorze komputera

Komputery coraz częściej pośredniczą w odbiorze różnorodnych obrazów, czy to z internetu czy też zapisanych na pojemnych dyskach CD-ROM lub DVD-ROM. W przypadku stereogramów komputery mają dodatkową cenną właściwość - umożliwiają złożone manipulacje obrazem. Dzięki coraz lepszym parametrom monitorów, oglądanie stereo w komputerze staje się sensowną alternatywą dla obrazów papierowych, tym bardziej, że ogromne zasoby obrazów stereo-3D znajdują się w internecie.
Obrazy komputerowe można oglądać podobnie jak na innych nośnikach - metodami swoboglądu, przy użyciu stereoskopów do dużych odbitek (bywają specjalnie adaptowane do monitorów komputerowych) albo po przetworzeniu do formy anaglifów.
Powstały nawet specjalne formaty stereoskopowych plików graficznych: JPS (stereo JPEG) oraz PNS (stereo PNG). JPS-y obsługiwane są przez darmową aplikację DepthCharge f-my VRex, umożliwiającą prezentację stereopary zawartej w tym pliku na wiele różnych sposobów (w tym swobogląd, anaglify achromatyczne i polichromatyczne do różnych kolorów okularów, okulary LCD w trybie przeplotu i wymiany stron, mono).

Istnieje jednakże grupa przyrządów specjalnie dostosowanych do wyświetlaczy elektronicznych - są to okulary migawkowe LCD.
Wykorzystują one naprzemiennie zaciemniane płytki LCD przed prawym i lewym okiem, synchronicznie z obrazami zmienianymi na ekranie, dzięki czemu każde oko widzi wyłącznie swój obraz. Kiedy ekran pokazuje prawy obraz, to migawka przed prawym okiem jest otwarta a przed lewym - zamknięta. Dzięki bardzo dużej częstotliwości przełączania obrazów (100 do 140 razy na sekundę), oczy nie dostrzegają migotania, tylko stabilny obraz trójwymiarowy.
Okulary LCD stosuje się zarówno do wcześniej przygotowanych obrazów statycznych i filmów, jak i do rozgrywanych na żywo gier komputerowych. Trzeci wymiar może być widoczny w większości współczesnych gier 3D, co dodaje tym grom nowej atrakcyjności. Gracz czuje się "zanurzony" w scenerii gry oraz - co jest czasem bardzo ważne - może znacznie łatwiej i szybciej orientować się w złożonym otoczeniu wirtualnego świata gry.

• Inne sposoby prezentacji stereo-3D

Fotoplastikon warszawski (Keiserpanorama) to kilkumetrowej średnicy beka, z 24 wizjerami stereoskopowymi dookoła. Wewnątrz, na okrężnej bieżni, znajduje się 48 slajdów stereo dużego formatu. Okrąg ze slajdami przesuwa się skokowo przed wizjerami, tak, że obejrzenie całego cyklu zdjęć trwa ok. dziesięć minut. Oprócz podziwiania zdjęć widz może przeczytać opis prezentowanego obrazu.
Od strony ulicy do odwiedzenia Fotoplastikonu zachęca nas charkterystyczny, podwójny wizjer wmurowany w róg muru przy bramie.
Atmosfera w Fotoplastikonie jest doprawdy magiczna: przyćmione światło, skrzypienie maszynerii, starodawna optyka, drewniana beka urządzenia i niezwykłe obrazy, jakie oglądali nasi dziadkowie - to wszystko sprawia, że odpływamy daleko od zgiełku i tłoku jednej z głównych arterii stolicy.
Urządzenia takie były bardzo popularne w XIX wieku, przed upowszechnieniem kina, dając możliwość obejrzenia dalekich krajów, ciekawych i znanych miejsc bądź ludzi, rzadkich zwierząt czy innych dziwów świata.
Fotoplastikon warszawski jest unikalnym, wciąż działającym zabytkiem techniki, ze wszech miar godnym odwiedzin, tym bardziej, że mieści się ok. 5 minut spacerkiem od dworca Warszawa Centralna. Od niedawna Fotoplastikon ma swoją stronę w internecie.

Obrazy typu "wobbling" (od ang.: kiwać się z boku na bok) - zobacz na stronie głównej - to po prostu obrazy prawy i lewy połączone w krótką, zapętloną animację. Każdy obraz jest pokazywany przez ok. 100 ms. Nasz mózg potrafi scalić informację z takich pokazywanych jeden po drugim obrazów w jeden trójwymiarowy, na podobnej zasadzie jak uzyskujemy wrażenie trójwymiarowości oglądając na zwykłym, płaskim filmie widok z jadącego pojazdu lub z samolotu.